Narcyz Putz urodził się 28 X 1877 r. w Sierakowie w mieszkaniu rodziny Władysława i Józefy z domu Brodniewicz. Dwa dni później, 30 października o fakcie narodzin został powiadomiony Urząd Stanu Cywilnego w Sierakowie i sporządził stosowny akt.
Dom w Sierakowie, w którym najprawdopodobniej urodził się Narcyz Putz. (fot. archiwum Sierakowskich Zeszytów Historycznych).
Chrzest święty nie…
Nieczęsto się zdarza, że datę powstania wioski daje się jednoznacznie określić. Chociaż wiadomo, że aktywność osadnicza w tej okolicy ma dużo starszą historię to jednak nazwa Marianowo oficjalnie pojawia się po raz pierwszy 8 marca 1826 roku. Tą datę nosi bowiem uwiadomienie Królewsko - Pruskiej Regencji w Poznaniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Królewskiej Regencji numer…
Urodził się 18 XI 1887 r. w Stęporowie (w powiecie gnieźnieńskim). Był synem Józefa i Marii z d. Jastrzębskiej. Z wyuczonego zawodu był kupcem.
Odbył obowiązkową służbę wojskową w armii niemieckiej. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany w szeregi 8. kompanii 49. Pułku Piechoty, z którym walczył na froncie francuskim. Już na początku wojny…
Prawie nie do wiary, a jednak. Były kościół parafialny po prostu runął i ostatecznie spłonął zaniedbywany i zapomniany. Stało się tak całe wieki temu. Parafia jednak pozostała, a administruje nią proboszcz parafii w Lutomiu.
ŁĘŻCE to wieś na południowy wschód od Sierakowa nad Raczwią. Z sąsiednimi Łęźeczkami tworzyła niegdyś rozległe łęgi między jeziorami Białcz,…
Po nabożeństwie odprawionym z okazji Święta Trzech Króli w Kościele Parafialnym w Kwilczu pomiędzy wychodzącymi z kościoła mieszkańcami wsi agitację powstańczą przeprowadził przybyły z Poznania sierżant Ludwik Kaczmarek.
Kościół parafialny pod wezwaniem Św. Michała w Kwilczu
Tego samego dnia w sąsiadującym z kościołem domu rolnika, Bolesława Mizery, zebrali się reagujący na namowy Kaczmarka ochotnicy. Zainicjowano…
Dzisiaj nie znajdziemy w Prusimiu śladu po wcześniej istniejącym tam zapewne zameczku czy warowni typu motte (resztki umocnień ziemnych związanych z tego typu warowną siedzibą rycerską widoczne są na mapach powierzchni ziemi [LIDAR] w Kolnie). Być może kolejne pokolenia włascicieli stawiały swoje siedziby w miejscu dawnych. A jednak istniał ty siedziba rycerska. Ze sławy rycerskiej…
Czas zamienia fakty w opowieści na wpół prawdziwe, te z czasem stają się bajaniami ledwie z historią mającymi coś wspólnego, aby na koniec stać się legendą. Przekazywane z ust do ust, zniekształcane przez wyobraźnię opowiadających, opowieści o dawnych wydarzeniach, czasami zderzają się z faktami utrwalonymi na papierze dokumentów. Takie konfrontacje babcinych opowieści z przekazem historycznym…
Urodził się 24 I 1898 r. w Sierakowie. Był synem mistrza krawieckiego Ignacego i Marianny (Marii) z d. Matuszyk (Matuszek) primo voto Hoffa. Ukończył sześcioklasową szkołę powszechną w Sierakowie, do której uczęszczał od 6. roku życia. Naukę zawodu pobierał u ojca, a po jej zakończeniu, dopiero w 1920 r., złożył z wynikiem dobrym egzamin czeladniczy…
Urodził się 16 XII 1892 r. w Górze (w powiecie międzychodzkim). Był synem Michała i Rozalii z d. Molik. Ukończył 6 klas szkoły powszechnej i rozpoczął pracę jako szwajcar (pasterz i opiekun bydła). W tym zawodzie pracował do 1912 r. do momentu powołania go do odbycia służby wojskowej w armii pruskiej. Służył w 6. kompanii…
Urodził się 19 III 1898 r. w Nowej Wsi (w dawnym powiecie śmigielskim). Był synem Władysława i Wandy z d. Bretsch. Sześcioklasową szkołę powszechną i czteroklasowe gimnazjum ukończył w Śmiglu. Następnie pobierał naukę w szkole rolniczej w Lesznie, marząc o pracy w lesie. Praktyki leśniczego odbywał na terenie Nadleśnictwa Bolewice. „Od 1 IV 1917 r.…
Urodził się 25 VII 1887 r. w Mylinie (USC Chrzypsko Wielkie). Był synem Michała i Reginy z d. Nowakowskiej. Szkołę powszechną ukończył we Wronkach (powiat szamotulski), a następnie przebywał przez 3 lata w domu rodziców. Do roku 1914 pracował w przedsiębiorstwie budowlanym, odbywając w międzyczasie obowiązkową służbę wojskową w armii pruskiej.
Jakub Adamczak. Wniosek o…
Urodził się 13 XII 1884 w Mylinie (USC Chrzypsko Wielkie). Był synem Józefa i Agnieszki z d. Bartkowiak. Ukończył szkołę ludową, a w wieku 16 lat wyemigrował w celach zarobkowych do Niemiec, gdzie pracował jako robotnik w cegielniach. Odbył obowiązkową służbę wojskową w armii niemieckiej w latach 1906–1908 w 58. Pułku Piechoty w Głogowie. Po…
Urodził się 5 V 1897 r. w Grodzisku Wielkopolskim. Był synem Stefana i Eleonory z d. Niejackiej. Jego ojciec był szewcem rodem z Buku, matka pochodziła z Grodziska Wielkopolskiego. Rodzice z czwórką dzieci pod koniec 1899 lub w 1900 r. wyemigrowali do Berlina w poszukiwaniu pracy. Tam 2 V 1907 r. zmarł nagle ojciec Stanisława.…
Urodził się 12 XII 1889 r. w Nowej Wsi w powiecie wolsztyńskim. Był synem Ksawerego Cichoszewskiego i Magdaleny z d. Grześkowiak. Młode lata spędził przy rodzicach, ukończył szkołę powszechną w Nowej Wsi. W 1909 r. został wezwany do odbycia obowiązkowej dwuletniej służby wojskowej w armii pruskiej. Po wypełnieniu obowiązku wobec kaisera wrócił w rodzinne strony.…
Urodził się 21 I 1885 r. w Stęszewku (USC Jerzykowo). Był synem Józefa (ur. 27 II 1840, zm. 12 I 1899) i Petroneli z d. Średzińskiej (ur. 1845, zm. 10 IV 1916).
Ukończył 8 klas szkoły ludowej, po czym zdobył zawód cieśli. Nie pracował w nim jednak długo, bowiem już w 1909 r. wstąpił do…
Urodził się 13 II 1890 r. w Marszewie w powiecie nowotomyskim. Był synem Walentego i Józefy z d. Dąbrowskiej. Do szkoły ludowej uczęszczał w Brzózkach w powiecie nowotomyskim. Po jej ukończeniu pracował na roli. Osiągnąwszy 16. rok życia, wyjechał do Berlina. Tam praktykował w zakładach budowy maszyn produkujących przede wszystkim parowozy dla kolei w Wyldau…
Urodził się 27 VII 1891 r. w Bninie w powiecie śremskim. Był synem Franciszka – listonosza i Agnieszki z d. Smoczyńskiej. Do szkoły powszechnej uczęszczał początkowo w Bninie, a następnie w Kórniku. Ukończył ją w 1907 r. Wtedy też rozpoczął w Środzie naukę zawodu piekarza. W 1910 r. uzyskał uprawnienia czeladnicze. Pracował jako czeladnik w…
Urodził się 24 V 1892 r. w Górze (powiat międzychodzki). Był synem gospodarza Wawrzyna (Lorenca) Fischera (ur. 8 VIII 1856, zm. 4 III 1927) i Marianny z d. Framskiej (ur. 1853, zm. 4 VIII 1905). Ukończył szkołę ludową w Górze. Później Gimnazjum w Międzychodzie. Młodość spędził przy rodzicach, pomagając w pracy w gospodarstwie. Po dojściu…
Urodził się 23 XII 1894 r. w Górze (USC Sieraków). Był synem właściciela gospodarstwa Lorenca i Marianny z d. Framskiej. Na nagrobku znajdującym się na sierakowskim cmentarzu podano nazwisko w formie Fiszer. Taką samą pisownię nazwiska znajdujemy w oryginalnym spisie członków sierakowskiego koła Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914–1919, działającym od 1 I 1937 r.…
Urodzony 8 VIII 1898 r. w Zatomiu Starym, jako syn Wojciecha i Walentyny z d. Błoch. Uczęszczał do szkoły ludowej w Zatomiu Starym. Ukończył ją w 1912 roku uzyskując promocję do 1. Klasy szkoły powszechnej w 1912 roku. W czerwcu 1917 został powołany do armii niemieckiej z przydziałem do 8. Pułku Grenadierów we Frankfurcie nad…
Urodził się 14 XI 1895 r. w Kadziaku (powiat jarociński) jako syn Tomasza i Ludwiki z d. Grześkowiak. Mając lat 15, wyjechał za pracą do Niemiec. Od 1909 do 1914 r. pracował jako górnik. W tym czasie należał do gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Maidrich i do koła śpiewaczego „Harmonia”.
Podczas I wojny światowej służył…
Urodził się 13 XI 1897 r. w Lgowie (w powiecie jarocińskim). Był synem Wojciecha (robotnika) i Wiktorii z d. Sobieraj. Ukończył sześcioklasową szkołę powszechną.
Podczas I wojny światowej został powołany do armii pruskiej. Został lekko ranny (lista strat Prusy nr 1124 z 27 IV 1918). Według jego wspomnień walczył między innymi pod Verdun.
Od stycznia…
Wybierając się na letni spacerek zajrzyjcie do Marianowa pod Sierakowem. Przespacerujcie się ścieżką przyrodniczo leśną. Jeśli będziecie uważnymi obserwatorami dostrzeżecie być może ślady dawnej, górniczej działalności człowieka. Może nawet znajdziecie miejsce gdzie było wejście do szybu „Emilii”. Nie jest najpiękniejsze, ale jest świadectwem pięknej historii, ogromnych nadziei i niestety nie ziszczonych marzeń. Niełatwo tam…
Urodził się 21 IV 1895 r. w Kwilczu. Był synem Walentego i Franciszki z d. Wąchalskiej. Ukończył czteroklasową szkołę powszechną w Kwilczu. Po zakończeniu edukacji pomagał ojcu na roli. W 1915 r. został powołany w szeregi armii niemieckiej. Walczył na froncie francuskim między innymi pod Verdun, Sommą i Reims. Służył do listopada 1918 r. Robotnik.…
Urodził się 11 XI 1892 r. w Liniach (w powiecie nowotomyskim). Był synem Józefa i Marianny z d. Cebernik. Miał czterech braci i trzy siostry. Ukończył 5 klas szkoły ludowej. Przed pierwszą wojną mieszkał i pracował w Niemczech. W latach 1912 – 1914 należał do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Nadrenii. Powołany do wojska niemieckiego walczył…
Urodził się 15 XI 1897 r. we wsi Linie w powiecie nowotomyskim. Był synem Józefa i Marianny z d. Cebernik. W dzieciństwie z rodzicami i rodzeństwem przeniósł się do Kubowa. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Wituchowie. Z zawodu był rolnikiem, prowadził własne gospodarstwo rolne w Kubowie. W czasie I wojny światowej – od 17 IV…
Urodził się 18 XII 1898 r. w Czaczu (w powiecie kościańskim). Był najstarszym z siedmiorga dzieci rolnika Marcina i Konstancji z d. Ciesielskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej pomagał rodzicom w gospodarstwie. Uczył się także murarstwa. W czasie I wojny został powołany do armii niemieckiej, nie znamy jednak szczegółów jego służby.
Fryder Jan w wojsku…
Urodził się 25 V 1894 r. w Chełmnie w powiecie szamotulskim. Był synem Michała (rolnika) i Jadwigi z d. Buszewska zamieszkałych w Chełmnie.
Ukończył 7 klasową Szkołę Powszechną. Od najmłodszych lat aż do dwudziestego roku życia pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w Chełmnie. Po wybuchu I wojny światowej 30 IX 1914 r. został wcielony do…
Urodził się 14 VIII 1891 roku w Gorzyniu (USC Międzychód). Był synem Jakuba i Katarzyny z domu Wojtaszek. Od XII 1919 był sekretarzem powiatowym w Starostwie w Lesznie. Pracował jak podreferendarz i sekretarz Starostwa Powiatowego w Międzychodzie przez ponad 16 lat. Był także naczelnikiem kancelarii. W 1924 r. został wybrany prezesem Chóru „Lutnia” w Międzychodzie.…
Urodził się 16 I 1893 r. w Kwilczu. Był synem Walentego i Franciszki z d. Wąchalska. Ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Podczas I wojny światowej został zmobilizowany do armii niemieckiej. W walkach został ranny, jednak nie figuruje na listach strat.
Był członkiem „drużyny wolności”, która 6 I 1919 r. odbyła naradę w kwileckim pałacu i…
Urodzony 10 października 1900 r. w Poczdamie jako syn Walentego – piekarza i Otylii. Rodzice jego w roku 1919 zakupili dom w Międzychodzie i uruchomili w nim piekarnię. Absolwent średniej szkoły rolniczej i najprawdopodobniej Szkoły Podchorążych Wojsk Łączności w Zegrzu. Mieszkał w Międzychodzie. Był członkiem Towarzystwa Powstańców i Wojaków koło w Międzychodzie. W kadencji zaczynającej…
Urodził się 31 X 1894 r. w Łężeczkach. Jego rodzicami byli: Józef (wyrobnik) i Agnieszka z d. Kaczmarek. Wkrótce po narodzinach Teodora rodzina Borowiaków przeprowadziła się z Łężeczek do Chrzypska Małego. Tam spędził dzieciństwo. Ukończył 4 klasową Szkołę Powszechną, po czym podjął naukę zawodu szewca. Pracę w zawodzie rozpoczął w wieku 15 lat w roku…
Urodził się 16 VII 1879 r. w Górze w powiecie międzychodzkim. Był synem Krzyżostana (Chryzostom) i Franciszki z d. Hoffa. Ukończył Szkołę Ludową w Górze. Po zakończeniu szkoły przez jakiś czas pracował w gospodarstwie rodziców. Później terminował w zawodzie cukiernika. Po zakończeniu praktyk pracował w zawodach gastronomicznych. W roku 1898 został powołany do służby wojskowej.…
Urodził się 15 IV 1885 r. w Jaraczewie pow. Jarocin. Był synem Antoniego Dąbrowskiego (ur. 1856 r.) i Magdaleny z domu Latanowicz (ur. 1854 r.). Ukończył Szkołę Powszechną w rodzinnym Jaraczewie. Następnie rozpoczął naukę zawodu gorzelanego. W międzyczasie, po dojściu do pełnoletniości został wezwany do odbycia obowiązkowej 2 letniej służby wojskowej w armii pruskiej. Trafił…
Urodził się 18 IV 1896 r. w Koninie (powiat nowotomyski). Był synem Szczepana [Stefana] (1864-1939) i Józefy z d. Torchała (ur. 1863).
Ukończył Szkołę Powszechną, po czym pracował w majątku hrabiego Łąckiego w Koninie (powiat Nowy Tomyśl). W latach 1915-1918 służył w wojsku niemieckim. 3 I 1919 r. wstąpił ochotniczo w szeregi powstańcze do Kompanii…
Urodził się 11 XII 1897 r. w Binkowie w powiecie śremskim. Był synem Ignacego i Korduli z d. Therling. Należał do konspiracyjnej komórki Polskiej Organizacji Wojskowej w Śremie, która powstała w połowie listopada 1918 r. z inicjatywy harcerza Aleksandra Sobolewskiego. Zorganizował on w swoim mieszkaniu w Śremie przy obecnej ul. Mickiewicza 22 biuro werbunkowe, w…
Urodził się 29 V 1887 r. w Mnichach w powiecie międzychodzkim. Był synem Hieronima i Zuzanny Marii z d. Girus. Ukończył 5 klas szkoły ludowej.
W Powstaniu Wielkopolskim od początku stycznia 1919 roku walczył jako ochotnik w stopniu szeregowego między innymi pod Łomnicą. Był żołnierzem 7. Pułku Strzelców Wielkopolskich. W bardzo wielu źródłach podawana jest…
Urodził się 18 VII 1880 r. w Kolnie (powiat międzychodzki). Był synem, Jana Chryzostoma i Antoniny z d. Sarna. Po ukończeniu Szkoły Ludowej w Międzychodzie zyskał umiejętności w zawodzie wytwórcy cygar i do roku 1908 pracował w fabryce cygar w Międzychodzie. W latach 1903-1908 należał do jedynego w Międzychodzie polskiego stowarzyszenie – Towarzystwa Przemysłowców. …
Wiktor Gładysz został wybrany Naczelnikiem Związku Polskich Gimnastycznych Towarzystw Sokolich w Państwie Niemieckim na zjeździe w Inowrocławiu w 1893 roku. Ówczesne jego obowiązki najlepiej charakteryzowała pełna nazwa jego funkcji – naczelnik ćwiczeń gimnastycznych. W czasie jego największej aktywności związkowej, w dużej mierze dzięki jego pracy, organizacja szybko wzrastała. Kiedy zakładano związek obejmował on 9 gniazd.…
Rola Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, organizacji, która odegrała kluczową rolę w utrzymaniu polskości oraz w okresie przygotowań militarnych jest zdecydowanie niedoceniana, a przecież przygotowania do walki o niepodległość stanowiły jeden z ukrytych celów stowarzyszenia, dobrze zresztą znany społeczeństwu polskiemu oraz policji niemieckiej. „Sokół” przez wiele lat przygotowywał kadry, które z powodzeniem wykorzystano w trakcie powstania. Pierwsze…
Urodził się 8 IX 1889 r. w Sierakowie. Był synem robotnika Franciszka (ur. 19 XI 1863 r. w Sierakowie) i Marianny z d. Tepper (ur.24 VIII 1867 r.). Młodość spędził z rodzicami. Ukończył szkołę powszechną w Sierakowie. Po dojściu do pełnoletniości odbył obowiązkową dwuletnią służbę wojskową w armii pruskiej.
Po wybuchu I wojny światowej został…
Urodził się 10 III 1902 r. we wsi Trzebaw pod Poznaniem. Był synem robotnika Stanisława Chwirota i Marianny z d. Klimens. Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1916 r. został przyjęty na praktykę leśną w Nadleśnictwie Ludwikowo (dzisiaj teren Wielkopolskiego Parku Narodowego).
Jako osiemnastolatek w 1920 r. brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walczył na froncie białoruskim.…
Właścicielem Kaczlina wchodzącego w skład klucza sierakowskiego a w jego składzie i wsi Kaczlin od roku 1804 był Aleksander Stanisław hrabia Bniński herbu Łodzia. Tenże dzierżył miasto Sieraków i rozległe okoliczne włości do roku 1818 kiedy to zgorzałe w wielkim pożarze z roku 1817 miasto i całą majętność sprzedał Fryderykowi Henrykowi Ernestowi von Kottwitz. …
Urodził się 25 IX 1884 r. w Jabłonowie (USC Chrzypsko Wielkie). Był synem Franciszki Dreger. W latach 1892-1898 uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Ryżynie. Po jej ukończeniu rozpoczął pracę jako robotnik rolny w majętności von Hantelmanna w Charcicach. Późnej pracował w majątkach: Chrzypsko Wielkie i Ławica (pod Międzychodem).
Michał Dreger. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych via…
Urodziła się 22 IV 1893 r. w Brzeźcach nad Pilicą w powiecie radomskim jako najstarsza córka Wojciecha Sokołowskiego i Stefanii z Bagniewskich. W 1911 roku ukończyła słynne gimnazjum Panien Jadwig (J. Kowalczykówny i J. Jawurkówny zwana inaczej Szkołą na Wiejskiej). Mając ukończoną jedną z najbardziej elitarnych szkół średnich w Kraju Przywiślańskim jak Rosjanie przemianowali Królestwo…
Urodził się 20(21) XII 1901 r. w Górze (powiat międzychodzki). Był synem Wawrzyńca robotnika (ur. 15 VIII 1865 r.) w Lutomiu i Michaliny z d. Barkowska robotnicy (ur.13 IX 1866 r. zm. 11 VI 1903 r.) w Kaczlinie. Ukończył 7 klas Szkoły Powszechnej. Później pracował, pomagając ojcu przy tłuczeniu kamieni na szosach. W zmaganiach Powstania…
Urodził się 20 I 1898 r. w Gnuszynie (wówczas powiat szamotulski, obecnie międzychodzki). Był synem Mikołaja i Anny z d. Wilk (Wilczyńska). Ukończył Szkołę Powszechną w Kikowie. W roku 1907 brał udział w strajku szkolnym. Łamiący strajkujące dzieci nauczyciele stosowali chłostę i areszt szkolny. Naukę kontynuował w Szkole Rolniczej w Szamotułach, z której za działalność…
Przeglądając prasę nie tylko nurkową natrafiamy czasami na relacje dot. znalezisk pochodzących z pod powierzchni wody. Najciekawsze ze znalezisk dotyczą pewnie naszej nieodległej historii i wzbudzają niezłą sensację. Bo który z nas nie chciałby być znalazcą pojazdu pancernego, wraku samolotu itp. Co jeszcze możemy znaleźć tam pod wodą, na co zwrócić uwagę? Nie mam tu…
Pomiędzy wsiami Śródka, Strzyżmin i Mylin położone jest morenowe Jezioro Wielkie zwane też Strzyżmińskim. Jest to akwen o głębokości ok.30m, ósmy w powiecie. Od strony zachodniej tj. od strony wsi Mylin wysokie brzegi porośnięte drzewami i krzakami utrudniają dostęp do jeziora. Jezioro głównie otoczone polami, co nie sprzyja przejrzystości wody. Brzegi porośnięte trzcinami, w północnej…
Jezioro Dobrzyczno, nazywane też Lubosz Wielki, to morenowy akwen o głębokości ok. 29 m. Dziewiąte pod względem głębokości w powiecie. Akwen w większości otoczony polami, łagodne zarośnięte brzegi nie ułatwiają dostępu do wody. Mimo znacznej głębokości – jak na nasze jeziora, woda o bardzo słabej przejrzystości. W zachodniej części niewielkie kąpielisko z pomostami. Dno piaszczyste,…
Jezioro Lubiwiec o głębokości ponad 28m skryte w lasach pomiędzy wsiami Kolno, Popowo i Prusim otwiera listę 10 najgłębszych jezioro powiatu międzychodzkiego. Mało znane dla osób z poza powiatu, aby kogoś tam spotkać, to trzeba mieć szczęście. Akwen ten zaskakuje dużą przejrzystością wody, nawet wtedy, kiedy na innych jeziorach jest ona słaba lub wręcz fatalna. …
We wsi Białokosz znajdziemy rynnowe Jezioro Białokoskie, którego głębokość sięga niemal 31 m, siódme pod względem głębokości w naszym powiecie. Jego zachodni porośnięty lasem brzeg jest niesamowicie ciekawy, tworząc liczne zatoczki i półwyspy. Tam też dno jest najbardziej zróżnicowane tworząc zagłębienia i górki. Część wschodniego brzegu sąsiaduje z zabudowaniami wsi, tam też znajduje się zadbana…
Ul. Piłsudskiego 29 – chyba najładniejsza elewacja secesyjnej kamienicy w Międzychodzie. Na uwagę zasługują różnego rodzaju zdobienia. Od dołu fasada ozdobiona jest boniowaniem, czyli elementem mającym naśladować duże kamienie. Ich lico jest gładkie. Najbardziej rzucają się w oczy ozdobne gzymsy zwieńczające ścianę przy krawędzi dachu oraz okna I piętra. A i okna są ozdobione bogatymi…




